Circulair bouwen: van materialen tot bouwproject
Coverfoto ©Stephan Kampelmann
15 oktober 2026 – 25 maart 2027
Circulaire economie wil de materialenkringloop sluiten en weggaan van een lineaire economie waarin materialen aan het eind van hun levensduur als afval bestempeld worden. Deze transitie is ook voor de bouwsector een essentiële en hoogdringende stap die hoog op zowel de Europese als Vlaamse beleidsagenda staat. De bouwsector geldt immers als één van de grootste materiaal- en energieverbruikers, en vormt een belangrijke bron van broeikasemissies. 50% van alle ontgonnen natuurlijke hulpbronnen vindt zijn weg naar deze sector. Tegelijk wordt hier 33% van de gehele afvalproductie gegenereerd.
Circulair bouwen is evenwel een ruim begrip dat verschillende aspecten omhelst en zich op verschillende schalen situeert: van de materiaalkeuzes tot de schaal van het bouwproject. Deze opleiding gaat in op elk van deze thema’s. Zowel veranderingsgericht ontwerpen, materiaal(her)gebruik, omgaan met energie en water, juridische aspecten als circulaire businessmodellen komen aan bod. Daarnaast is er aandacht voor methoden om milieu-impact en circulaire kwaliteiten te evalueren.
De opleiding biedt voor elk van deze thema’s een grondige basis en geeft inzichten en concrete voorbeelden. Handvaten worden aangereikt om er zelf mee aan de slag te gaan binnen de bouwpraktijk. Na het volgen van de opleiding hebben de deelnemers een goed overzicht van de huidige stand van zaken omtrent circulair bouwen.
Infosessie over de opleiding
Op 3 september 2026 om 12u30 is er een online infosessie (via Teams) over deze opleiding met een overzicht van de inhoud, de praktische aspecten en een getuigenis van oud-deelnemers.
Registreer je hier voor de infosessie!
Zodra u op 'verzenden' heeft geklikt én alle verplichte velden zijn ingevuld, ontvangt u altijd een mail ter bevestiging van uw inschrijving. Indien u deze mail niet heeft ontvangen, gelieve contact op te nemen met UGain -> UGain@UGent.be
Deel deze opleiding
Deze opleiding richt zich tot alle partijen die betrokken zijn bij bouwprojecten:
- Architecten- en ingenieursbureaus betrokken bij de studie en het ontwerp van bouwprojecten.
- Fabrikanten en verdelers van bouwmaterialen en producten.
- Aannemingsfirma’s en andere bedrijven met interesse in circulair bouwen en circulaire bouwmaterialen.
- Bouwpromotoren en beheerders van bouwkundig patrimonium, privaat of publiek.
- Adviesbureaus of onderzoekscentra, gespecialiseerd in het ondersteunen van bouwactoren die inzetten op circulair bouwen.
- Beleidsmakers en overheidsdiensten, waaronder in federale en regionale overheden waar circulair bouwen wordt opgenomen in het kader van ‘sustainable development goals’ van de EU en de Verenigde Naties.
- Technische raadgevers van controleorganismen en verzekeringsmaatschappijen.
Het aantal deelnemers is beperkt tot 40.
U ontvangt een getuigschrift, indien u deelneemt aan de volledige opleiding en slaagt voor het bijbehorende examen (schriftelijk) (22 april 2027).
Wetenschappelijk Coördinatie
- Prof. Stijn Matthys, Vakgroep Bouwkundige Constructies en Bouwmaterialen, Universiteit Gent
- Prof. Marijke Steeman, Vakgroep Architectuur en Stedenbouw, Universiteit Gent
- Mevr. Mieke Vandenbroucke, CERAA
Lesgevers
- Bart Bergen, OVAM
- Wendy Boswell, CERAA & Leefmilieu Brussel
- Robby Caspeele, Vakgroep Bouwkundige Constructies en Bouwmaterialen, Universiteit Gent
- Liselotte De Ligne, Vakgroep Omgeving, Universiteit Gent
- Lionel Devlieger, Vakgroep Architectuur en Stedenbouw, Universiteit Gent
- Luc Eeckhout, evr-architecten
- Thieme Engelborghs, Buildwise
- Waldo Galle, Architectural Engineering, VUB
- Arnold Janssens, Vakgroep Architectuur en Stedenbouw, Universiteit Gent
- Veerle Labeeuw, Vlaanderen Circulair
- Lode Lefevre, VK architects+engineers
- Linde Maes, Buildwise
- Anne-Laure Maerckx, ABT
- Stijn Matthys, Vakgroep Bouwkundige Constructies en Bouwmaterialen, Universiteit Gent
- Koen Michielsen, Infosteel
- Philippe Morel, Democo
- Liselore Myncke, Willy Naessens
- Eva Neefs, Stad Mechelen
- Tomas Ooms, Studio Tuin en Wereld
- Korneel Rabaey, Vakgroep Biotechnologie, Universiteit Gent
- Marijke Steeman, Vakgroep Architectuur en Stedenbouw, Universiteit Gent
- Dries Seuntjens, DuCoop
- Sofie Torfs, Kamp C
- Ann Thys, Boydens
- Karel Van Acker, Departement Materiaalkunde, KU Leuven
- Stijn Van den Broecke, EA+ architecten
- Jan Van den Bulcke, Vakgroep Omgeving, Universiteit Gent
- Thijs Van Roosbroeck, Ney & Partners
- Jona Van Steenkiste, Bureau Bouwtechniek
- Bart Vanden Driessche, BLAF
- Mieke Vandenbroucke, CERAA
- Valérie Vermandel, Whitewood
- Jonas Voorter, Tilburg University & UHasselt
- Jeroen Vrijders, Buildwise
- Pieter Walraet, KPW Architecten
- Armelle Windels, Wienerberger
- Eric Winnepenninckx, Buildwise
- Anush Yeghiazaryan, CERAA
Modules
De transitie naar een circulaire economie staat hoog op de agenda van de verschillende beleidsniveaus. Deze eerste module schetst de context en het belang van circulair bouwen, en toont welke stappen er nodig zijn om deze transitie vorm te geven.
Het tweede deel van de module focust op circulair en veranderingsgericht ontwerpen. Het ontwerp is de eerste stap van een bouwproject. In die fase zijn de vrijheidsgraden vaak nog het grootst waardoor het bij uitstek hét moment is om circulaire ambities vast te leggen.
Lesgevers: Bart Bergen, Veerle Labeeuw, Stijn Matthys, Pieter Walraet en Eric Winnepenninckx
Data: 15 en 22 oktober 2026
Eén van de uitgangspunten van circulair bouwen is het streven naar het zo lang mogelijk in omloop houden van materialen, zodat er minder nieuwe grondstoffen nodig zijn en zo min mogelijk afval wordt gecreëerd.
In deze module ligt de nadruk op verschillende strategieën die kunnen bijdragen aan dit maximaal waardebehoud: van het hergebruiken van bouwmaterialen uit bestaande gebouwen en levensduurverlenging van bestaande materialen, tot het anticiperen op toekomstig hergebruik in nieuwe projecten door in te zetten op materiaalpaspoorten of demontabele bouwproducten.
Lesgevers: Robby Caspeele, Lionel Devlieger, Thieme Engelborghs, Lode Lefevre, Mieke Vandenbroucke& Anush Yeghiazaryan
Data: 29 oktober, 12 en 19 november 2026
Als het gaat over circulair bouwen kan de impact van materiaalkeuze, hand in hand met een doordacht ontwerp, niet ontbreken. In deze module wordt dan ook stilgestaan bij uiteenlopende bouwmaterialen die vandaag gebruikt worden. Mogelijkheden en opportuniteiten om meer circulair met bouwmaterialen om te gaan, komen aan bod.
De module start met een globale blik, met een aantal materiaaloverschrijdende beschouwingen, om vervolgens dieper in te gaan op beton, keramische materialen, hout, metalen, biobased materialen en kunststoffen.
Lesgevers: Liselotte De Ligne, Stijn Matthys, Koen Michielsen, Stijn Van den Broecke, Jan Van den Bulcke, Karel Van Acker & Armelle Windels
Data: 26 november, 3 en 10 december 2026
Gebouwen staan in continue relatie tot hun omgeving. Niet alleen verbruiken gebouwen energie om een comfortabel binnenklimaat te realiseren, we moeten ook nadenken hoe we onze gebouwen kunnen aanpassen aan een veranderend klimaat.
Deze module vertrekt vanuit een breder kader dat schetst welke mogelijkheden er zijn om gebouwen klimaatbestendig te ontwerpen. Van daaruit wordt ingezoomd op principes, concepten, criteria en wettelijke eisen voor een duurzaam energie- en watergebruik tijdens de operationele fase van een gebouw. De lesgevers besteden hierbij zowel aandacht aan de reductie van de vraag als aan de toepassing van duurzame bronnen, o.a. geïllustreerd aan de hand van concepten van bijna-energieneutrale en koolstofneutrale gebouwen. Verder komen ook circulaire modellen voor technische installaties (HVAC) aan bod.
Lesgevers: Luc Eeckhout, Arnold Janssens, Korneel Rabaey & Ann Thys
Data: 14 en 21 januari 2027
Duurzaam en circulair bouwen omvat vele aspecten en laat zich daardoor maar moeilijk ‘meten.’ Toch is het belangrijk om in een bouwproject meerdere keuzes of oplossingen met elkaar te kunnen vergelijken.
In deze module komen kwalitatieve en kwantitatieve methodieken aan bod die toelaten om een beoordeling te maken van aspecten zoals duurzaamheid, circulaire kwaliteiten en de milieubeoordeling van bouwelementen en gebouwen.
Deelnemers verwerven de nodige achtergrond bij elk van de methodes en gaan ook zelf aan de slag met de LCA-tool TOTEM.
Lesgevers: Wendy Boswell, Anne-Laure Maerckx, Linde Maes, Marijke Steeman & Jona Van Steenkiste
Data: 28 januari, 4 en 18 februari 2027
De docenten van deze laatste theoretische module beschrijven de omkadering die er vandaag is en hoe circulair bouwen verankerd en opgeschaald kan worden in deze maatschappij. De rol van overheden en aanbesteders in deze transitie wordt verduidelijkt door onder meer het opnemen van specifieke clausules in bestekteksten. Men krijgt inzicht in het regelgevend kader met zijn mogelijke juridische hindernissen en opportuniteiten en in het nemen van financiële beslissingen die ook op lange termijn impact hebben. Daarnaast komen ook circulaire businessmodellen aan bod die verzekeren dat een product en een gebouw een tweede leven krijgen.
Lesgevers: Wendy Boswell, Waldo Galle, Eva Neefs & Jonas Voorter
Data: 25 februari en 4 maart 2027
De laatste module is gericht op de praktijk, waarbij een aantal interessante cases besproken worden. Aan bod komen circulair bouwen dossiers van verschillende aard, zowel van gebouwen als andere constructies.
Per case wordt ingegaan op de aanleiding, de gekozen circulair bouwen oplossingen en de ervaringen om dit in de praktijk te brengen.
Lesgevers: Philippe Morel, Liselore Myncke, Tomas Ooms, Dries Seuntjens, Sofie Torfs, Thijs Van Roosbroeck, Bart Vanden Driessche & Valérie Vermandel
Data: 11 en 18 maart 2027
Vrijblijvend bezoek
Op 25 maart 2027 organiseren we een vrijblijvend bezoek aan Natura Mater en de Nieuwe Dokken in Gent.Praktisch
Deze omvat lesgeld, hand-outs, syllabus, frisdranken, koffie en broodjes.
Betaling geschiedt na ontvangst van de factuur. Alle facturen zijn betaalbaar dertig dagen na dagtekening. Alle vermelde bedragen zijn vrij van BTW.
Voor iedere module kan er afzonderlijk ingeschreven worden.
Module 1 |
€ 360 |
|
Module 2 |
€ 540 |
|
Module 3 |
€ 540 |
|
Module 4 |
€ 360 |
|
Module 5 |
€ 540 |
|
Module 6 |
€ 360 |
|
Modules 7 |
€ 540 |
|
|
€ 2.915 |
|
Korting
- Indien minstens één deelnemer van een bedrijf inschrijft voor de volledige opleiding wordt voor alle bijkomende gelijktijdige inschrijvingen van hetzelfde bedrijf, per module of volledig pakket, een korting van 20% verleend. Facturatie geschiedt dan d.m.v. een gezamenlijke factuur.
- Personeelsleden van de UGent genieten bijzondere voorwaarden, mail ons voor meer informatie.
Annulering
Bij annulering tot uiterlijk 1 week voor de cursus blijft 25% van de deelnemingsbijdrage verschuldigd. Bij latere annulering wordt het volledig bedrag aangerekend, wat dan wel recht geeft op alle documenten die aan de deelnemers ter beschikking werden gesteld tijdens de cursus.
Annuleren dient schriftelijk te gebeuren.
KMO-portefeuille
Universiteit Gent aanvaardt betalingen via de KMO-portefeuille,
gebruik authorisatiecode DV.O103 194.
Meer info vindt u op www.kmo-portefeuille.be
Opleidingsverlof (VOV)
Deze opleiding is erkend in het kader van VOV. Klik hier voor meer info.VEKA erkenning voor EPB verslaggevers
Voor iedere module van deze opleiding wordt een aanvraag bij VEKA als vorming met vrije inhoud voor EPB verslaggevers ingediend.Let op: de gevolgde lesuren tellen enkel mee indien u aanwezig was tijdens de volledige module.